Groch właściwości odżywcze.

Zalicza się do warzyw o jadalnych niedojrzałych strąkach, które nie mają wewnątrz wyściółki pergaminowej, oraz odmiany łuskowe, z wyściółką pergaminową, uprawiane na nasiona zielone. Odmiany, których częścią konsumpcyjną są nasiona dojrzałe, zalicza się do roślin rolniczych.
Opis botaniczny. Groch właściwości. Zależnie od odmiany nasiona mogą być gładkie lub pomarszczone, barwy od żółtej do jasnozielonej lub nawet brunatnej. W 1 gramie znajduje się od 2 do 8 nasion. Zachowują one zdolność kiełkowania 5-7 lat, wschodzą po 7-10 dniach. Korzenie sięgają na głębokość ponad 1 m i rozrastają się w promieniu 50-80 cm. Łodyga grochu jest wewnątrz pusta, wiotka, słabo rozgałęziona, wysokości od 25 do 200 cm.
Odmiany niskie mają łodygi sztywniejsze, odmiany przekraczające wysokość 80 cm wymagają podpór. Liście są parzystopierzaste, złożone z 1-3 par listków, zakończone rozwidlonymi wąsami czepnymi. Listki są pokryte nalotem woskowym. U nasady ogonków liściowych znajdują się przylistki obejmujące łodygę.
Po 35-85 dniach od siewu w kątach liści pojawiają się kwiaty. Kwiaty są białe, u odmian o nasieniu brunatnym — czerwonofioletowe. Strąki mogą być różnej długości, wygięte lub proste. Odmiany wczesne mają zazwyczaj strąki mniejsze, krótsze. Liczba nasion w strąku wynosi 3-10, przeciętnie 5-8. Zaschnięte strąki odmian łuskowych pękają wzdłuż szwów.
Groch właściwości odżywcze. Nasiona zielone zawierają około 7% związków azotowych, których większość stanowi białko, i około 5% cukrów. Nasiona pomarszczone zawierają znacznie więcej niż nasiona gładkie. W miarę starzenia się nasion cukry przechodzą w skrobię, wskutek czego nasiona tracą słodki smak.
Wartość energetyczna świeżych strąków grochu jest duża. Ponadto zielone nasiona zawierają duże ilości witaminy A i C, a przede wszystkim B1 i B2, są również zasobne w fosfor.
Ze względu na przydatność na przeroby i mrożonki oraz duże możliwości eksportu groch stanowi jedne z podstawowych warzyw.

O chorobach i szkodnikach grochu można dowiedzieć się w tym artykule: Choroby grochu siewnego
a

Uprawa grochu jadalnego.

Wymagania klimatyczne i glebowe. Groch jest rośliną klimatu chłodnego. Najlepiej rośnie i daje największe plony w rejonach, gdzie na wiosnę utrzymuje się temperatura 12-18°C, powietrze jest dość wilgotne, a ilość opadów umiarkowana. Dłuższy okres chłodów po wzejściu roślin powoduje lepsze ukorzenienie się oraz dobry wzrost i rozwój roślin, a tym samym wpływa na zwiększenie plonu strąków. Wysoka temperatura przyspiesza owocowanie, ale obniża jakość nasion, które szybko przejrzewają.
Najlepsze pod uprawę grochu są gleby piaszczysto-gliniaste, umiarkowanie wilgotne, przepuszczalne i niekwaśne.
Uprawa grochu jadalnego. Okres siewu do zbioru wynosi dla odmian wczesnych 60-72 dni, dla średnio wczesnych 78-84, dla późnych 85-80 dni. Odmiany łuskowe o nasionach pomarszczonych są późniejsze od odmian o nasionach gładkich. Uprawiając groch zielony dla przetwórni należy dobierać odmiany, u których większość strąków dorasta jednocześnie
Stanowisko w zmianowaniu i nawożenie. Groch udaje się dobrze po okopowych, nie znosi bowiem gleby zachwaszczonej. Uprawia się go w drugim, a najpóźniej w trzecim roku po oborniku.
Ogólne dawki nawozów mineralnych wynoszą na 1 ha: 25-50 kg N (100-200 kg saletrzaku lub 75-150 kg saletry amonowej), 55-70 kg P2O5 (309-400 kg superfosfatu pylistego) oraz 80-130 kg K2O (160-280 kg soli potasowej 50%). Saletrzak należy stosować przed siewem, saletrę- wkrótce po wzejściu roślin. Połowę dawki nawozów potasowych i fosforowych korzystnie jest wysiać przed jesienną głęboką orką.

Kiedy siejemy groch?

Kiedy siejemy groch? Groch należy wysiewać jak najwcześniej. W celu przedłużenia okresu zbioru sieje się na wiosnę odmiany wolniej rosnące. Siew wczesnych odmian w porze późniejszej nie daje dobrych wyników. Odmiany o nasionach pomarszczonych siane bardzo wcześnie kiełkują dość długo. Aby uchronić nasiona przed gniciem w glebie, należy zaprawić je Zaprawą nasienną T w ilości 2 g na 1 kg nasion.
Siew można wykonać dużym siewnikiem zbożowym. Odległości między rzędami zależy od odmiany. Odmiany karłowe, wysokości do 50 cm, wysiewa się w rzędy co 15 cm, odmiany ponad 50 cm- w rzędy co 20-25 cm, odmiany wysokości 80 cm i wyższe w rzędy co 30 cm. W rzędzie stosuje się odległość około 3 cm dla nasion odmian niskich oraz około 4 cm dla nasion odmian wysokich. Stosując mechaniczną uprawę międzyrzędzi, lepiej jest siać nasiona w rzędy co 25-30 cm, zagęszczając nieco siew w rzędach. Przy stosowaniu herbicydów odległości między rzędami mogą być mniejsze. Jeżeli groch przeznaczony jest do zbioru ręcznego, sieje się pasowo, zostawiając co 5-6 rzędów ścieżkę szerokości 50 cm. Norma wysiewu wynosi 200-500 kg/ha, zależnie od wielkości nasion i gęstości siewu.
Zabiegi pielęgnacyjne. Łatwo ulega zachwaszczeniu, co powoduje znaczne zmniejszenie plonu. Na dużej plantacji pierwsze odchwaszczanie przeprowadza się, gdy groch wzejdzie, bronując ostrożnie lekką broną skośnie do rzędów. Bronuje się około południa, w dni słoneczne. Dwukrotne odchwaszczenie plantacji pielnikiem w ciągu sezonu znacznie zmniejsza ilość chwastów. Pierwszy raz odchwaszcza się, gdy groch ma 5-8 cm wysokości, używając płaskich gęsiostópek, drugi raz, gdy groch ma około 15 cm wysokości, używając płaskich redlić, którymi jednocześnie podsypuje się lekko rzędy grochu.
Zbiór i przygotowanie do sprzedaży. Strąki dla przetwórni zbiera się jednorazowo wówczas, gdy największą ich ilość odpowiada normie. Inspektorzy przetwórni zaznajamiają dokładnie producentów kontraktujących groch dla przemysłu z warunkami, jakim powinien odpowiadać oraz techniką zbioru. Strąki powinny być wypełnione nasionami w pełni soczystymi. Strąk zmieniający barwę z zielonej na jasnozieloną ma już nasiona mączyste, nienadające się dla przemysłu.
Zerwane strąki należy przechować w chłodnym miejscu i jak najszybciej dostarczyć do punktu skupu lub przetwórni. Strąki trzymane w temperaturze 20-25°C łatwo się zaparzają, nasiona zaś tracą słodycz, stają się mączyste, niesmaczne.
Plon strąków z 1 ha waha się od 5 t u odmian niskich, wczesnych do 15 t u odmian wysokich. Nasiona stanowią około 33% masy strąków.

Uprawa grochu siewnego na nasiona.

Uprawa grochu siewnego na nasiona jest taka sama jak na zbiór niedojrzałych strąków, z tą różnicą, że odległość roślin w rzędzie powinna wynosić 4-6 cm.
Kosi się rośliny po dojrzeniu strąków, po dosuszeniu na polu zwozić do stodoły, nasiona doczyszcza na wialni, a następnie na żmijce.

Komentarze do artykułu

Dodaj komentarz

Przeczytaj również: